X
تبلیغات
علمی، پژوهشی و فرهنگی (دکتر رضا دهقانی) - پيشگامي تركان در ورزش جهان و ايران

علمی، پژوهشی و فرهنگی (دکتر رضا دهقانی)

Tanrinın Adı ile

 پيشگامي تركان در ورزش جهان و ايران  



تركها از نژاد قوي و زورمند تشكيل شده‌اند و از قديم الايام به نيروي بدن بي‌نهايت اهميت مي‌دادند. آنان مردماني رشيد و جنگجو بوده و براي استقامت بيشتر و موفقيت در جنگ و غلبه بر حريفان، ورزش مينمودند.
ولي امروزه براي برقراري دوستي و برادري و ايجاد صلح و امنيت در بين ملل مختلف، به ورزش مي‌پردازند و در مسابقات متعدد بين‌المللي شركت مينمايند. در زبان فرانسه ضرب‌ا‌‌‌لمثلي است كه ترجمة آن به اين صورت است كه "او مانند يك ترك قوي است"
اين ضرب‌المثل كه اصل فرانسوي آن به صورت (Fuerte como un turco) است در زبانهاي ديگر ملتهاي جهان نيز كاربرد گستردهاي دارد.

امروزه اگر نقش تركها را در ورزشهاي مختلف مورد بررسي قرار دهيم به وضوح ميبينيم كه آنها تقريباً در اكثر رشته‌هاي ورزشي داراي جايگاه ويژهاي در جهان هستند. بطور مثال: "»حسين رضا زاده«" وزنه‌بردار تنومند و قدرتمند آذربايجاني تيم ملي وزنه‌برداري ايران، با كسب 4 مدال طلا از مسابقات قهرماني جهان و المپيك (از سال 2002 تا 2004 المپيك آتن) به عنوان قوي ترين انسان روي زمين لقب گرفته است. رضازاده كه با ذكر "»يا اباالفضل«" و با ياري جستن از يگانه خالق هستي، توانسته است نام خود را در جهان بلند آوازه كند، اولين ورزشكار ايراني است كه موفق شده به 2 مدال طلاي المپيك دست يابد. (طلاي المپيك 2000 سيدني و 2004 آتن)
رضازاده پس از موفقيت در المپيك 2004 آتن، توسط رسانه‌هاي مختلف جهان از جمله روزنامة سانكي ژاپن، مورد تحسين و تمجيد قرار گرفت و از او به عنوان "»مخلوقي فراتر از انسان عادي ياد كردند«"
(5) حسين رضا زاده به همراه دو وزنه‌بردار تركي‌هاي بنام "»نعيم سليمان اوغلو"« و "»خليل موتلو«" و يك وزنه بردار يوناني به نام "»پيروس ديماس"« مدعي عنوان بهترين وزنه‌بردار يكصد سال اخير (از سال 1904 تا 2004) جهان مي‌باشند.
"»نعيم سليمان اوغلو«" اسطورة وزنه برداري جهان از تركيه، با به جا گذاشتن 50 ركورد جهاني و كسب بيش از 22 مدال طلا، از سوي فدراسيون بين المللي وزنه‌برداري جهان (IWF) در سال 2000 بعنوان وزنه‌بردار قرن انتخاب گرديد. نعيم سليمان اوغلو در سال 2000 به عنوان نايب رئيس فدارسيون بين‌المللي وزنه‌برداري نيز انتخاب گرديده بود. وي كه از تركهاي بلغارستان است، در سال 1985 ميلادي در دوران نخست وزيري "»تورگوت اوزال«" پس از فرار از بلغارستان به تابعيت تركيه درآمد(6) علت فرار »نعيم سليمان اوغلو« به اين سبب بوده كه دولت بلغارستان وي را تحت فشار قرار داده بود كه اسم اسلامي ـ تركي خود را به يك اسم "اسلاوي" تغيير دهد كه »نعيم سليمان اوغلو« از آن
امتناع كرد و به تركيه پناهنده شد.
"»خليل موتلو«" از تركيه از اعجوبه‌هاي وزنه‌برداري جهان بشمار مي‌آيد كه در المپيكهاي 1996 آتلانتا (آمريكا)، 2000 سيدني (استراليا) و 2004 آتن (يونان) و در چند مسابقة جهاني وزنه‌برداري، فقط مدال طلا دور كرده است. وي از سوي فدراسيون بين‌المللي وزنه‌برداري (World weight lifting) بعنوان برترين وزنه‌بردار سال 2001 انتخاب گرديده بود.
(7) "»خليل موتلو«" همراه با "»حسين رضا زاده«" (دو قهرمان معروف مسلمان جهان اسلام) تمامي ركوردهاي جهاني و المپيك وزنه‌برداري را در اختيار دارند
(8) در المپيك 2004 آتن در وزن 77 كيلوگرم "»تانر ساگير«" از تركيه موفق شد پس از شكستن ركورد المپيك، به مدال طلا دست يابد. در قسمت زنان "نيز »نورجان تايلان« از تركيه با شكستن ركورد المپيك، به مدال طلاي وزن 48 كيلوگرم المپيك 2004 دست يافت.
در رشتة كشتي» "آرسن فادزايف«" (قهرمان چندين سالة المپيك و جهان) از ازبكستان، »"ماخاربك خادار تسف«" (قهرمان چندين سالة المپيك و جهان) از آذربايجان، "»مصطفي داغستاني"« (قهرمان چندين سالة المپيك و جهان) از تركيه، "»احمد آئيك«" (قهرمان چندين سالة المپيك و جهان) از تركيه، "»علي علي اف«" (دارندة 5 مدال طلاي قهرماني جهان) از آذربايجان، »"آدام سايتي اف"« (قهرمان چندين ساله المپيك و جهان) از جمهوري خودمختار "چچنستان، »لري خابه لوف"« (قهرمان چندين سالة المپيك و جهان) از جمهوي خودمختار داغستان و ... از اعجوبه‌هاي كشتي جهان به شمار مي‌آيند. »گري


كاسپاروف« ، با درجة بين‌المللي 2804 همچنان مرد اول شطرنج جهان است.
كاسپاروف در 13 آوريل سال 1963 در باكو، مركز جمهوري آذربايجان چشم به جهان گشودوي سالهاست كه به همراه خانواده‌اش به مسكو مهاجرت كرده و هميشه با تيم روسيه در مسابقات مختلف جهان و تورنمنت‌هاي بين المللي شركت مي نمايد. جمهوري آذربايجان از قدرتهاي طراز اول شطرنج جهان به شمار مي‌آيد. فدراسيون بين‌المللي شطرنج (فيده) رده بندي برترينهاي شطرنج جهان در سال 2004 ميلادي را در ردة شطرنج پسران جهان به ترتيب زير اعلام نمود:
1ـ» "آندري فولوكي تين"« از اوكراين با امتياز 2685
2ـ "»تيمور رجبوراف"« از آذربايجان با امتياز 2667
3ـ "»شهريار محمد حيدراف«" از آذربايجان با امتياز 2657
اوليها و پيشگامان ورزش در ايران نيز، اكثراً تركها مي‌باشند. اولين كسي كه ورزش ايران را به صورت سازمان يافته درآورد، "»پورياي ولي«" ميباشد. پورياي ولي پهلوان، شاعر و عارف بزرگ ترك، در خوارزم ازبكستان و به روايتي در شهرهاي گنجه و خوي متولد شده است. وي در حدود 750 سال پيش، ورزش باستاني ايران را به شكل امروزي درآورد. ازبكها معتقدند كه كشتي "»كوراش"« كه ورزش ملي و سنتي ازبكستان به حساب مي‌آيد و از جايگاه ويژة جهاني برخوردار ميباشد، توسط پورياي ولي بنيان‌گذاري شده است. شايان ذكر است كه "پورياي ولي"، كشتي را از يك استاد تبريزي به نام »"پهلوان شير« دل" (اصلان اوره‌ك) آموخته بود. "سيد حسن ميره‌اي"، قهرمان سنگين وزن كشتي ايران در سال 1321 و نويسندة كتاب "آينة پهلوان نما" در مقاله‌اي كه در مجلة كيهان ورزشي، شنبه 24 اسفند 1370، سال سي و هفتم، شماره 1933 (ويژة نوروز) در صفحة 76 به چاپ رسيده است، در رابطه با ترك و غير ايراني بودن پورياي ولي مينويسد: "»در سال 1335 وقتي كه ميخواستند جشني براي بزرگداشت پورياي ولي برپا كنند من نامه‌اي نوشتم كه صلاح نيست »پورياي ولي« را به عنوان پهلوان ايراني معرفي كنيد. در جهان پهلواني و جوانمردي "»پورياي ولي"« شكي نيست ولي او اهل تركستان شوروي مي‌باشد. بالاخره آن جشن را مقامات ورزشي ايران بر پا كردند و بعد دولت شوروي اعتراض نوشت كه اين پهلوان تركستان شوروي ميباشد نه ايراني. گرچه نمي‌توان يك جهان پهلوان را در يك چارچوب جغرافيايي زنداني كرد و گرچه "»پورياي ولي«" در آذربايجان خصوصاً در تبريز رشد كرده بود، ولي چون زادگاهش و مقبره‌اش در تركستان بوده است، او را نميتوان جزو پهلوانان ايراني شمرد. شايان ذكر است كه آرامگاه "پورياي ولي" در خوارزم قرار دارد كه يكي از زيباترين آرامگاهها در تمام آسياي ميانه است«.
"پهلوان »يوسف ساوي«" يكي ديگر از پهلوانان بنام و معروف ايران ميباشد. وي اصالتاً از اولاد سلاطين عظيم‌الشأن تركان آل عثماني بوده و در كودكي بر اثر سوء قصدي كه قرار بود به جان وي انجام شود، توسط "خواجه عماالدين محمود گرجستاني" تاجر ساكن ساوه، از سرزمين عثماني به ساوه منتقل گرديد. در آن زمان "محمود بيگ‌آق قويونلو" بر ساوه حكومت ميراند. "ابوالمظفر يوسف" (نام عثماني پهلوان يوسف ساوي) تا ايام جواني در ساوه ساكن بوده و به ورزشهاي باستاني و كشتي پهلواني ايران ميپرداخت و به سبب اينكه وي پرورش و تربيت يافتة شهر ساوه بود، به پهلوان يوسف ساوي معروف گرديده بود. وي در سال 864 هجري قمري به هندوستان عزيمت نمود. (به نقل از كتاب »"تاريخ فرشته"« نوشتة ملامحمد قاسم هندوشاه، چاپ بمبئي هندوستان، صفحة 2و3) و در شهر "بيدر" به ترويج ورزش باستاني ايران پرداخت و ديري نگذشت كه جوانان هندي به اين ورزش جديد اقبال نشان دادند و زير نظر پهلوان يوسف به آموختن فنون كشتي و عمليات ورزشي زورخانه‌اي پرداختند. پهلوان يوسف ساوي در حضور "امير محمد بهمني" حاكم دكن و بيدر، در هنگام كشتي گرفتن با پهلوان دهلي، او را چنان بر زمين كوفت كه ديگر برنخاست. از آن پس پهلوان يوسف در بارگاه "امير محمد بهمني" تقرب حاصل كرد و به عنوان داروغه، صاحب نفوذ و اعتبار فراواني شد و دامنة قدرت او به جايي رسيد كه به حكومت رسيد و بر قسمت وسيعي از خاك هندوستان حاكم شد. سلسلة حكومتي كه پهلوان يوسف ساوي بنيانگذار آن بود، به سلسلة "عادلشاهيه" (عادل شاهيان) معروف شد. اميران اين سلسلة ترك، مدت 202 سال (از سال 895 تا 1097 هجري قمري) به عدل و داد و جوانمردي در هندوستان حكومت كردند.
(12) از ديگر پهلوانان ترك زبان معروف ايران ميتوان به »پهلوان "محمد ابوسعيد«" ( از فرزندان عارف بزرگ ابوسعيد ابوالخير) از تركان خراسان، پهلوان "حاجي اللهيار خان" (اهل تبريز)، پهلوان "ابراهيم حلاج اوغلي" (اهل تبريز)، پهلوان "عبادالله سرابي" (اهل سراب)، پهلوان "مير آقا قرآني" (اهل تبريز)، پهلوان "حسين شبستري" (اهل شبستر) پهلوان "احمد وفادار" از تركان خراسان (پهلوان ايران در سالهاي 1329، 1330، 1331) و ... اشاره كرد.

پهلوانان دوره‌گرد يا معركه‌گير، جزئي از ورزشكاران دهه‌هاي گذشته را تشكيل ميدادند، اين قشر ورزشكار تا دهة 60 شمسي در محله‌هاي مختلف ايران، خصوصاً آذربايجان، بند و بساط پهلواني خود را پهن ميكردند و قدرت خارق العاده خود را به نمايش ميگذاشتند و از اين طريق علاوه بر سرگرم كردن، مردم، را به ورزش و نيرومند كردن بدن تشويق ميكردند. از پهلوانان به نام آذربايجان كه در ايران براي آنها رقيبي وجود نداشت، ميتوان به پهلوان "حسن شمالي" اهل روستاي متنق بستان آباد، پهلوان "محمود نوروزي" و پهلوان "جامي فر" هر دو اهل تبريز اشاره كرد.
در اين قسمت به معرفي بعضي از ورزشكاران ترك زبان ايران مي‌پردازم كه از اولين هاي ورزش ايران به حساب ميآيند كه با فعاليت مستمر خود باعث شده‌اند كه پرچم مقدس كشورمان در اقصي نقاط جهان به اهتزار درآيد.
1ـ »محمد جعفر سلماسي« اهل سلماس در استان آذربايجان‌غربي، اولين ورزشكار ايراني است كه به مدال المپيك دست يافته است وي در مسابقات وزنه‌برداري المپيك 1948 لندن (انگلستان) در وزن 60 كيلوگرم به مدال برنز المپيك دست يافت و عنوان اولين ورزشكار ايراني را به دست آورد كه در المپيكها مدال گرفته است. (13) از مقامهاي ديگر وي، كسب مدال طلاي بازيهاي آسيايي 1951 دهلي نو (هندوستان) در وزن 60 كيلوگرم ميباشد.
2ـ »احد رستگار« از تبريز، اولين وزنه‌بردار تاريخ ايران است كه در ردة سني جوانان به مدال دست يافته است. وي در اولين دوره مسابقات وزنه‌برداري جوانان جهان كه در سال 1975 در بندر مارسي (فرانسه) برگزار گرديد، موفق شد در حركت يك‌ضرب به مدال نقرة جوانان جهان دست يابد.
3ـ »آذر مجيدي« از اردبيل، در هشتمين دورة مسابقات وزنه‌برداري قهرماني جوانان جهان كه در سال 1982 در سائوپائولو (برزيل) برگزار گرديد، ايران را صاحب 2 مدال برنز كرد و تيم ايران با اين دو مدال در ردة نهمي تيمي جهان قرار گرفت. »آذر مجيدي« بعدها به مقام قهرماني وزنه‌برداري آسيا نيز دست يافت.
4ـ »حميد محمودپور« از اروميه، پدر نوين كشتي ايران ميباشد .وي پس از سالها تحصيل و تمرين كشتي در تركيه، به ايران عزيمت نمود و اولين كلاس كشتي نوين را در تهران راه‌اندازي كرد.
5ـ »صائيم بيك اريكان« از تركيه، اولين سرمربي كشتي آزاد ايران مي‌باشد كه از المپيك 1948 لندن (انگلستان) تا المپيك 1952 هلسينكي (فنلاند)، سرمربيگري تيم ملي كشتي آزاد ايران را بعهده داشت.
6- اولين مدال تاريخ كشتي آزاد ايران توسط »جهانبخت توفيق« كه اهل سراب در استان آذربايجان‌شرقي ميباشد در سال 1954 در مسابقات كشتي آزاد قهرماني جهان توكيو (ژاپن) در وزن 67 كيلوگرم به دست آمد.
7ـ اولين مدال طلاي تاريخ كشتي فرنگي ايران توسط »فيروز عليزاده «كه اهل تبريز بوده در سال 1969 در مسابقات كشتي فرنگي قهرماني جهان در ماردل پلاتا (آرژانتين) در وزن 52 كيلوگرم به دست آمد.
8ـ اولين مدال تاريخ كشتي فرنگي ايران توسط »محمد پذيرايي« كه اهل اردبيل بوده در مسابقات كشتي فرنگي بازيهاي المپيك 1960 رم (ايتاليا) در وزن 52 كيلوگرم به دست آمد وي در آن مسابقات به مدال برنز دست يافت.
9ـ پرافتخارترين و پرامتيازترين مرد تاريخ كشتي فرنگي ايران، »رحيم علي آبادي« كه اهل اردبيل بوده، مي‌باشد. در ويترين افتخارات »علي آبادي« 3 مدال شامل: 2 مدال نقرة المپيك و جهان و يك مدال برنز جهاني موجود ميباشد.
10ـ »نبي سروري« از اردبيل، اولين قهرمان كشتي آزاد جهان مي‌باشد وي هنگاميكه مربي تيم ملي كشتي آزاد ايران در مسابقات قهرماني كشتي آزاد جهان در سال 1965 منچستر (انگلستان) بود، تيمش را نيز به مقام قهرماني جهان رسانيد.
11ـ »احمد هماي سعادت« از تبريز، پر امتيازترين كشتي‌گير تاريخ ايران در مسابقات قهرماني كشور ميباشد كه در طول 19 سال حضور در مسابقات كشتي فرنگي و آزاد قهرماني كشور، توانست 19 مدال (5 طلا، 8 نقره و 6 برنز) به دست آورد.
12ـ »ابوطالب طالبي« از علمدار گرگر استان آذربايجان‌شرقي، از قهرمانان پرآوازة كشتي آزاد جهان به حساب ميآيد كه در ويترين افتخاراتش، 4 مدال برنز از مسابقات كشتي آزاد قهرماني جهان در سال 1966 توليد و (آمريكا) ـ 1967 دهلي نو (هندوستان) ، 1969 »ماردل پلاتا« (آرژانين) و بازيهاي المپيك 1968 مكزيكوسيتي (مكزيك) موجود ميباشد.
13ـ »عليرضا حيدري« ازترك‌هاي كرج كاپيتان تيم ملي كشتي آزاد ايران در بازي‌هاي المپيك 2004 آتن، از پرمدالترين كشتي‌گيران بعد از انقلاب به حساب مي‌آيد كه در ويترين افتخاراتش 6 مدال با ارزش، شامل: يك مدال طلاي جهان، 3 مدال نقرة جهان، يك مدال برنز جهان و يك مدال برنز المپيك 2004 موجود ميباشد.
14ـ »محمود دمير« از تركيه قهرمان جهان و المپيك، در اولين دورة مسابقات جهاني كشتي پهلواني ايران كه در سال 1373 در تهران برگزار گرديد، بعد از شكست دادن تمامي حريفان خود، به مقام قهرماني كشتي پهلواني جهان دست يافت.
15ـ سرمربيان و مربيان سالهاي اخير كشتي آزاد و فرنگي تيم ملي ايران، اكثراً ترك زبان بوده‌اند از جمله: »منصور برزگر« از ترك‌هاي ساوه ـ »حسن بابك «از زنجان ـ »علي اللهياري« از تبريز ـ »يعثوب جوان صالح « از اردبيل ـ »احد پازاج« از اردبيل ـ »نصرت سريري« از ميانه ـ علي ابر دودانگه از ترك‌هاي تهران و ... همچنين مربيگري بدنسازي تيم ملي كشتي نيز سال‌هاست كه در اختيار تركي‌ها مي‌باشد از جمله: «دكتر بهزاد ايراني« از شبستر ـ »ايوب بهتاج« از اردبيل و ...
16ـ از كشتي‌گيران ترك زبان كشورهاي ديگر جهان كه در ليگ كشتي باشگاههاي ايران، كشتي مي‌گيرند. ميتوان به »آيدين پولاتچي«،»عارف كاما«، آدم از تركيه و »محمد عيسي حاجي اف« و »روسلان شيخ اف« از جمهوري خودمختار داغستان اشاره كرد.
17ـ دومين دورة مسابقات جهاني "ياغلي گولش" (كشتي ملي و سنتي تركيه كه قدمت مسابقات آن به بيش از 650 سال مي‌رسد) در سال 1381 در شهر آلماني تركيه برگزار گرديد و تيم كشتي آذربايجان‌شرقي به نمايندگي از ايران در آن مسابقات شركت نمود. »داود بني‌نصرت« (قهرمان كشتي و پهلوان ايران)، »سن اللهيارپور« (نايب قهرمان كشتي و پهلواني جوانان ايران)، »بهمن اسماعيل‌زاده«، »مهدي وحداني« همگي از تبريز و »امير رشيد لمير« از خراسان (پهلوان ايران در سال 1378)، اعضاي تيم كشتي آذربايجان‌شرقي را تشكيل مي‌دادند، سرپرستي تيم را »حسن غربالچي« از تبريز به عهده داشت.
18ـ اولين مدال طلاي كوراش آسيا را، »علي عفتي «كه از تركهاي بجنورد مي‌باشد، در سال 1381 به دست آورد وي قهرمان جودو ايران نيز مي‌باشد.
19ـ مركز كشتي آليش ايران، شهر تركمن نشين كلاله در استان گلستان ميباشد. كشتي آليش، ورزش ملي و سنتي كشورهاي ترك زبان قزاقستان و قرقيزستان مي‌باشد. آليش، واژهاي است تركي، ز فعل آلماق و به معني گرفتن و به چنگ آوردن مي‌باشد. رئيس جهاني آليش، »محمد علي‌پور« كه از تركهاي تركمن گنبد مي‌باشد، است. »محمد علي‌پور«، رئيس فدراسيون ورزشهاي همگاني ايران نيز مي باشد. »عبدالكريم سودي« از تركهاي تركمن كلاله، رئيس انجمن كشتي آليش ايران را به عهده دارد.
20ـ اولين مدال تاريخ كشتي بانوان ايران را »الميرا داديار« كه اهل اردبيل مي‌باشد، در سال 2004 در مسابقات قهرماني آليش بانوان جهان كه در شهر استانبول تركيه برگزار گرديد، بدست آورد. وي در وزن 63+ كيلوگرم به مدال نقرة جهان دست يافت.
21ـ »سعيد اياذي« از تبريز، پر امتيازترين جودوكار ايران در مسابقات قهرماني كشور و مسابقات بين‌المللس دهة فجر ميباشد. وي بيش از 8 مدال كشوري، 4 مدال بين‌المللي دهة فجر و چند مدال تورنمنت بين‌المللي را كسب كرده و چند بار نيز به عنوان ستارة مسابقات و نفر تكنيكي جودو ايران انتخاب گرديده است.
22ـ »الهه اياذي« از تبريز، پرامتيازترين جودوكار بانوان ايران ميباشد. وي در سالهاي 80،81 و 82 به مقام قهرماني جودو بانوان ايران دست يافته و در سالهاي 78 و 79 نيز گردن آويز 2 مدال نقره و برنز مي‌باشد. هم اكنون وي مسئوليت جودو بانوان استان آذربايجان‌شرقي را به عهده دارد.
23ـ »ليدا فريمان« از تبريز، نخستين زن ايراني شركت كننده در بازهاي المپيك 1996 آتلانتا (آمريكا) بود. وي در المپيك فوق، پرچمداركاروان ورزشي ايران نيز بود.
24ـ »نسيم حسنپور« از تبريز، تنها بانوي شركت كننده در بازيهاي المپيك 2004 آتن (يونان) ميباشد. وي در سال 1328 در مسابقات تيراندازي قهرماني بانوان آسيا در مالزي به مقام سوم آسيا دست يافته ست.
25ـ استاد »كاظم رضايي« از مرند، از پيشگامان تكواندو ايران به حساب مي‌آيد. استاد رضايي اولين كلاس تكواندو ايران را در خرداد ماه سال 1351 در باشگاه كيا واقع در خيابان منيرية تهران افتتاح نمود. وي اولين كتاب تكواندو ايران را نيز در سال 1353 به چاپ رسانيد.
26ـ »هادي ساعي« از بستان آباد استان آذربايجان‌شرقي، اسطورة تكواندو ايران و جهان به شمار مي‌آيد كه در المپيك 2004 آتن موفق شد به مدال طلا دست يابد. ساعي اولين تكواندو كار تاريخ ايران است كه هم اولين مدال طلاي مسابقات جهاني تكواندو و هم اولين مدال تكواندو المپيك را بدست آورده است. دارندة دهها مدال المپيك، جهاني، آسيائي و ... در سالهاي 2000 و 2001 از سوي فدراسيون جهاني تكواندو (WTF)، بعنوان فنيترين تكواندو كار جهان انتخاب گرديد.
27ـ »يوسف كرمي« از ميانه، اولين تكواندوكار نوجوانان ايران است كه به مدال طلاي جهاني دست يافته است. وي در سال 2000 در مسابقات قهرماني تكواندو نوجوانان جهاني گلرني (ايرلند جنوبي) به مدال طلا دست يافت. كرمي در بازيهاي المپيك 2004 آتن به مدال برنز دست يافت. در ويترين افتخارات يوسف كرمي انواع مدال، بيشتر از نوع طلا از مسابقات جهاني، آسيائي و تورنمنتهاي بين‌المللي موجود ميباشد.
28ـ »علي حاجي‌پور«كاپيتان تيم ملي تكواندو ايران از اروميه، در مسابقات تكواندو بازيهاي آسيائي 1986 سئول (كره جنوبي) به مدال نقره دست يافت. وي در رقابتهاي آسيا ـ اقيانوسيه نيز به دو مدال برنز و نقره در سالهاي 1988 ماتماندو (نپال) و 1990 چين تايپه دست يافته است.
29ـ »علي رحيم‌زاده« از اروميه، اولين تكواندوكار ايراني است كه موفق شده است در رقابتهاي جام جهاني تكواندو در سال 1991 زاگرب (يوگسلاوي) به اولين مدال ايران كه برنز بود، دست يابد. وي در رقابتهاي آسيا ـ اقيانوسيه نيز در سال 1994 مانيل (فيليپين) به يك مدال نقره دست يافته بود.
30ـ »حسن ذوالقدر« سرمربي تكواندو ايران از زنجان، از سال 1376 تا به امروز سرمربيگري تكواندو ايران را به عهده دارد. وي در بازيهاي المپيك 2004 آتن نيز سرمربي تيم ملي تكواندو ايران بود و در موفقيت »هادي ساعي« و »يوسف كرمي« نقش اساسي داشت.
31ـ »ايوب پورتقي قوشچي« كاپيتان تيم ملي بوكس ايران از اروميه، اولين مدال آور طلاي بوكس بازيهاي آسيايي 1994 هيروشيما (ژاپن) در وزن 81 كيلوگرم مي‌باشد. وي در سال 1993 نيز در مسابقات قهرماني آسيا در تهران به مدال طلا دست يافته بود.
32ـ »طاهر اجاق‌زاده« از اروميه، اولين مدال آور طلاي مواي تاي (بوكس تايلندي) ايران مي‌باشد. وي در سال 2000 در مسابقات كاپ جهاني مواي تاي كه در شهر بانكوك (تايلند) برگزار گرديد، موفق شد در وزن 51 كيلوگرم به اولين مدال طلاي تاريخ مواي تاي ايران دست يابد.
33ـ »ناصر تقي‌زاده« قراملكي از تبريز، دومين مدال آور تاريخ مواي تاي ايران مي‌باشد كه در مسابقات قهرماني مواي تاي جام جهاني 1997 بانكوك (تايلند) به مدال برنز دست يافت. وي در حال حاضر مربي مواي تاي در تبريز مي‌باشد. از شاگردان ايشان كه در مسابقات جهاني مواي تاي موفق به كسب مدال شدهاند مي‌توان به طاهر اجاق‌زده از اروميه (نفر اول جهان) ـ كريم حسيني از تبريز (نفر دوم جهان) ـ سياوش كهربا از اروميه (نفر دوم جهان) ـ غلامحسين محمدزاده از تبريز (نفر سوم جهان) و ... اشاره كرد.
34ـ »عبدالغفار ثقر« از تركهاي شهر آق قالا در استان گلستان ميباشد. وي ركورد 100 متر دو ميداني ايران را با زمان 29/10 ثانيه در دست دارد.
35ـ »قربان صلاحي « از اروميه، ركورددار پرتاب چكش ايران با 63 متر و 80 سانتيمتر ميباشد.
36ـ »حسين بهدوج «از تركهاي كرج، ركورددار دو ماراتن ايران با زمان 2 ساعت و 28 دقيقه و 23 ثانيه ميباشد. 37ـ ايوب بوداغي از تبريز، اولين دو ميداني كار ايراني است كه در دو 100 متر المپيك شركت نموده است. وي در المپيك 1976 مونترال (كانادا) عضو تيم ملي دو و ميداني ايران بود.
38ـ ناصر باباپور از اهر، عضور تيم ملي دو ماراتن ايران در المپيك 1988 سئول (كرة جنوبي) بود.
39ـ »عبدالصادق گرگاني« از تركهاي بندرتركمن، ركورددار 60 متر داخل سالن ايران با كورد 6/6 ثانيه است.
40ـ »سيد علاءالدين نكوفر« از مرند، پرافتخارترين و پرامتيازترين كاتاروي تيم ملي كاراتة ايران ميباشد. وي در سال 1991، اولين مدال تاريخ كاتاي تاريخ ايران را با كسب مدال برنز به ارمغان آورد. نكوفر داراي بيش از 20 مدال قهرماني كشور و بيش از 30 مدال آسيائي و تورنمنتهاي بين‌المللي ميباشد. وي در حال حاضر مربيگري يكي از باشگاههاي كويت را به عهده دارد.
41ـ »سعيد نيكو خصلت« از تبريز، اولين مدال آور تاريخ كاتاي اميد جوانان ايران مي‌باشد. وي در سال 1992 موفق شد در مسابقات قهرماني كاتاي جوانان آسيا به مدال نقره دست يابد كه اين مدال اولين مدال تاريخ كاتا ايران در ردة سني اميد جوانان محسوب ميشود
42ـ اولين مدال تاريخ كاتاي تيمي ايران را نيز 3 آذربايجاني به نامهاي 1ـ سيد علاءالدين نكوفر از مرند 2ـ سعيد نيكو خصلت از تبريز 3ـ علي پايدار از تبريز در مسابقات كاتاي قهرماني آسيا در سال 1995 با مدال برنز به دست آوردند.
43ـ جمال الدين نكوفر از مرند، اولين ورزشكار ايراني است كه سرمربيگري تيم ملي كاراتة ايتاليا را سالهاست به عهده دارد. وي در سال 1327 به دعوت فدراسيون كاراتة ايران، به ايران عزيمت نمود و سرمربيگري تيم كاراتة ايران را به عهده گرفت و درست از همان سال، تحرك مثبتي در كاراتة ايران به وجود آمد و با كسب مدالهاي مختلف آسيايي و جهاني توسط كاراته كارهاي ايراني تا به امروز ادامه دارد. جمال الدين نكوفر تا سال 76 با فدراسيون كاراتة ايران همكاري نزديكي داشت.
44ـ محمد توحيدي كاپيتان سابق تيم ملي كاراتة ايران، از تركهاي همدان، اولين نمايندة سازمان مواي تاي (WMF) در ايران مي‌باشد.
45ـ بهمن قهيمي فرد از گوگان استان آذربايجان‌شرقي، رئيس سازمان جهاني هنرهاي رزمي WMAO كه مركز آن كشور تركيه مي‌باشد، به عهده دارد وي علاوه بر بنيان‌گذاري كيك بوكسيمگ بين‌المللي در جهان، رئيس شوتوكان كارتة تركيه و سرمربي كاراتة كشور بيلوروس نيز مي‌باشد.
46ـ »محسن اسكوئي پشتچي« از تبريز، نائب قهرمان سابق كيوكوشين كاراتة اروپا و رئيس كيوكوشين كاراته و مواي تاي كشور اسكاتلند ميباشد.
47ـ خانم »خديجه نقيان« از تبريز، در اولين حضور تيم ملي ووشو (سان شو) بانوان ايران در مسابقات آسيائي 2004 ميانمار در وزن 52 كيلوگرم به مدال برنز آسيا دست يافت.
48ـ »حسين اجاقي« از تركهاي تهران (پدر و مادر اجاقي اهل هشترود هستند) كاپيتان تيم ملي ووشو (سان شو) ايران، از پرامتيازترين سانشو كاران ايران به حساب مي‌آيد كه در ويترين افتخاراتش 2 مدال طلاي جهان يك مدال نقره و يك مدال برنز جهان، 2 مدال طلاي جام جهاني، يك مدال طلا و يك مدال نقرة آسيائي موجود مي‌باشد.
49ـ »جاويد ديداري« از تبريز، اولين مدالآور تاريخ ووشو (تالو) ايران ميباشد كه در مسابقات قهرماني تالو جهان 2001 ايروان (ارمنستان) در فرم چيانگ شو (نيزه) به مدال طلا دست يافت. وي در همان مسابقات در فرم جي ئن شو (شمشير باريك) نيز به يك مدال رنز دست يافت.
50ـ »جبيب نوظهوري« از تبريز، پرافتخارترين و پرامتيازترني ژيمناستيك كار ايران به حساب مي‌آيد. وي تا به حال از مسابقات قهرماني كشور، حدود 100 مدال و از مسابقات بينالمللي 28 مدال كسب كرده است.
51ـ »حميد بخشايي« از تبريز، اولين ژيمناستيك كار ايران است كه همزمان در دو مسابقة قهرماني جوانان و بزرگسالان كشور در سال 1367 شركت نمود و به 14 مدال مختلف دست يافت
52ـ »علي ابراهيم نژاد« از تبريز، اولين ژيمناستيك كار ايران است كه در سال 1364 در اولين دورة مسابقات قهرمان قهرمانان به مقام اول ايران دست يافت.
ـ »استاد محمد رضا شكول« از تبريز، يكي از مربيان مجرب و سرشناس ژيمناستيك ايران مي‌باشد. وي مدت 15 سال مربي، سرمربي و مدير سازمان تيم‌هاي ملي ژيمناستيك ايران را به عهده داشت.
54ـ واليبال، يكي از رشته‌هاي محبوب تركهاي آذري و تركهاي تركمن مي‌باشد و استانهاي آذربايجان‌شرقي، آذربايجان‌غربي و گنبد از قطب‌هاي مهم واليبال ايران به شمار مي‌آيد و حتي در دهة 60 گنبد پايتخت واليبال ايران لقب گرفت.
55ـ آذربايجان معدن زرخيز فوتبال ايران به حساب مي‌آيد كه بازيكنان بزرگي را تحويل تيم ملي داده است. از جملة: »علي دائي«، »كريم باقري«، »سيروس دين محمدي«، »رسول خطيبي«، »ستار همداني«، »عليرضا اكبرپور« و ...
56ـ دكتر »اصغر شهابي« از تبريز، اولين پزشك ايراني است كه عضو كميتة پزشكي فدراسيون بين‌المللي وزنه‌برداري ميباشد
57ـ دكتر »جمشيد مرداني« از تبريز، اولين ايراني است كه به مديريت تربيت بدني ايالت يوتا (آمريكا) انتخاب شده است. وي هم اكنون در مركز ايالت يوتا، شهر سالت ليكسيتي ساكن مي‌باشد.
58ـ رياست سازمان تربيت بدني ايران جناب مهندس «محسن مهر عليزاده«، رئيس كميتة ملي المپيك ايران جناب دكتر »رضا قراخانلو«، رئيس فدراسيون كاراتة ايران آقاي »عليرضا سمندر«، رئيس فدراسيون ووشو ايران آقاي »بهزاد كتيرايي« و رئيس سابق فدراسيون ورزشهاي رزمي ايران آقاي »الياس حضرتي«، همگي آذربايجاني هستند.
59ـ دكتر »بهرام قديمي« از ميانه، رئيس تربيت بدني دانشگاه آزاد اسلامي كشور، از شخصيت‌هاي برجستة ورزشي ايران به حساب مي‌آيد كه خدمات شايستة فراواني در عرصة ورزشي كشور به انجام رسانده است. از كارهاي قابل توجه ديگر ايشان، ايجاد امكانات براي ادامة تحصيل ورزشكاران ملي پوش در دانشگاه آزاد مي‌باشد.
60ـ بيش از 60 درصد بنيان‌گذاران و رؤساي ورزشهاي رزمي ايران، اهل آذربايجان مي‌باشند

yashr millati sağ olsun bu yazi onun veblaginnan goturulupdu.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 1388/11/07ساعت 2:21  توسط دکتر رضا دهقانی محقق، نویسنده و پژوهشگر  |